Het moet anders.

De GGZ is vastgelopen. Steeds meer kinderen, jongeren en volwassenen melden zich aan de poorten van de GGZ. Wachttijden zijn lang, op veel plekken is een wachtlijst stop. Eenmaal in zorg gaat de behandeling traag en is beperkt (duurzaam) effectief.

Steeds meer mensen krijgen een DSM-5 classificatie, een 'label'. Met de zoektocht naar het label wordt de context waarin we opgroeien uit het oog verloren terwijl de context bepalend is voor wie we zijn in al ons lijden.

De behandeling gericht op het individu neemt deze context vervolgens ook niet mee. Herstel gaat daardoor langzaam, met een beperkte draagkracht van de GGZ als gevolg.

Dit alles vertraagt het proces van herstel. En onze tijd is kostbaar. Zowel voor iemand die vast zit, als voor de draagkracht van de GGZ.

We moeten stoppen met doen alsof psychisch lijden een individueel probleem is. En we moeten stoppen met denken dat labels het antwoord zijn.

Vijftig jaar biomedisch onderzoek laat iets anders zien: psychisch lijden is complex, relationeel en contextueel. Het ontstaat in de voortdurende wisselwerking tussen aanleg en omgeving. En de meest bepalende omgeving die we allemaal hebben, is onze familie.

Of je nu kind bent of volwassen: de stemmen van je ouders, de dynamieken in je gezin en de patronen die soms al generaties bestaan, leven in je voort. Als we werkelijk herstel willen, moeten we dáár durven kijken.

Niet alleen naar het individu, maar naar het geheel. Niet alleen naar symptomen, maar naar betekenis. Dat vraagt om een radicale verschuiving: de familie weer terug als uitgangspunt van zorg. Stoppen met labelen als eindstation. De pijn begrijpen vanuit haar oorsprong. Families, over drie generaties heen, betrekken bij herstel. Dat is Familie-GGZ.

Ik ben kinder- en jeugdpsychiater en familietherapeut. Samen met co-founder Niek Hayen richtte ik Het Huis op, omdat we voelden dat het anders moest kunnen. In Het Huis laten we zien dat het anders kan.

We werken vanuit de principes van de systeemtherapie en de intergenerationele overdracht en combineren herstelgerichte zorg met ervarings- en lichaamsgericht werk en wetenschappelijke onderbouwing. Vernieuwing mag namelijk geen overtuiging alleen zijn; ze moet ook aantoonbaar effect hebben. Daarom is en wordt onze visie en werkwijze onderzocht en onderbouwd.

Mijn werk gaat verder dan behandelen alleen. Ik wil het systeem kantelen. Ik spreek, schrijf, geef opleidingen en maak podcasts om vakgenoten, beleidsmakers, families en ervaringsdeskundigen te laten voelen: het kan anders. En sterker nog: het móét anders.

Verandering vraagt moed. Van individuen én van systemen. Van kleine, wendbare speedbootjes én van grote mammoettankers.